Engelen uit Europa

Prometheus, Uitgeverij

2022, gebonden hardcover, 504pp, mooi exemplaar, naam voorin, 23.5x15.9cm

Rond 1900 meenden vooraanstaande Europese bestuurders en denkers dat imperialisme en progressieve idealen samen konden gaan. Deze zogenaamde 'ethici' wilden het koloniale systeem van binnenuit veranderen, ondanks de inherente tegenstelling tussen militair geweld en sociale hervormingen. Gouverneur-generaal en minister A.W.F. Idenburg was een treffend voorbeeld van dit Nederlands 'ethisch-imperialisme'. Hij streefde naar democratie, economische groei en autonomie voor Nederlands-Indië en Suriname, maar zette daar hardhandig militair optreden, conservatisme en machtspel tegenover. De Indonesische schrijver Pramoedya Ananta Toer noemde Idenburg ironisch 'het engelengezicht van Europa', een verwijzing naar de dubbelmoraal van goedbedoelende Europese leiders. Hoewel Idenburg als zachtzinnige antirevolutionair streefde naar vrede, leidde zijn beleid uiteindelijk uit tot de bloedige onafhankelijkheidsstrijd die hij juist had willen afwenden.