Boeken over Zwolle: de mooiste titels over onze Hanzestad

  "Heb je nog iets over Zwolle?"

  Het is misschien wel de vraag die ik het vaakst krijg. Soms van iemand die hier
  zijn leven lang woont. Soms van een oud-Zwollenaar die op bezoek is bij de
  kinderen, en even terug wil naar de straten van vroeger. En soms van iemand die
  net is komen wonen, en wil weten in wat voor stad hij is beland.

  Een boek over je eigen stad leest anders dan elk ander boek. Je herkent een
  straatnaam. Je ziet een gevel die je elke dag passeert. Je leest over mensen die
  liepen waar jij nu loopt.

  In de loop der jaren zijn er talloze boeken over Zwolle door mijn handen gegaan.
  Hieronder neem ik je mee langs de mooiste, geordend naar wat je zoekt. Geen
  volledige lijst, want die bestaat niet. Wel een eerlijke wegwijzer van iemand die
  ze stuk voor stuk heeft vastgehad.

  Zwolle als boekenstad

  Wat veel mensen niet weten: Zwolle was ooit een echte boekenstad.

  In de tijd van de Hanze, toen onze stad handeldreef tot ver over de grens, werden
  hier ook boeken gemaakt en verkocht. Al aan het eind van de vijftiende eeuw rolde
  er drukwerk van de Zwolse persen, voor een markt die veel groter was dan de stad
  zelf.

  Wie daar meer over wil weten, vindt het in "Zwolse boeken voor een markt zonder
  grenzen, 1477-1523". Een titel die mij na aan het hart ligt, om begrijpelijke
  redenen. Het verhaal van mijn vak begint hier, een paar straten verderop, eeuwen
  geleden.

  De geschiedenis van de stad

  Voor wie de grote lijn zoekt, zijn er de geschiedenisboeken.

  Zwolle kreeg in 1230 stadsrechten van de bisschop van Utrecht. De stad groeide op
  een zandrug tussen de IJssel en de Vecht, en is sindsdien nooit meer weggeweest.
  Die lange geschiedenis is op veel manieren beschreven.

  Een boek als "onZichtbaar Zwolle" laat de stad zien vanuit de grond, via
  archeologie en bouwhistorie. Het leert je kijken naar wat er onder en achter de
  gevels schuilgaat. Loop je daarna door de binnenstad, dan zie je opeens veel meer.

  Buurten, verdwenen plekken en het Sallandse land

  Niet elk verhaal speelt zich af in het centrum.

  Sommige van de mooiste boeken gaan juist over een wijk, een buurtschap of een
  stukje Salland dat bijna vergeten is. Ze bewaren wat anders zou verdwijnen.

  "Frankhuis niet verdwenen, niet vergeten" vertelt de geschiedenis van zo'n
  buurtschap, van rond 1830 tot ver in de twintigste eeuw. En "Vergeten levens"
  haalt de geschiedenissen van het Sallandse land terug, de mensen en het landschap
  eromheen. Voor wie hier geworteld is, lezen ze bijna als familie.

  Portretten van Zwollenaren

  Een stad is uiteindelijk haar mensen.

  Daarom houd ik van de boeken die niet over straten gaan, maar over Zwollenaren.
  Over wie ze waren, wat ze deden, en wat ze achterlieten.

  In "Twaalf prominente Zwollenaren over Zwolle en over zichzelf" vertellen
  stadsgenoten hun eigen verhaal. Andere boeken volgen één leven van dichtbij, zoals
  dat van Gerardus Horreüs de Haas, een Zwolse dominee en denker uit de vorige
  eeuw. Het zijn de boeken waarin de stad een gezicht krijgt.

  Sport, ambacht en volksleven

  Een stad leeft ook in haar gewoonten en haar handwerk.

  Er bestaan boeken over het Zwolse zilver en de smeden die hun stempel achterlieten
  in het edelmetaal. Er is er een over carnaval, "Zwollenarren op hun best". En er
  zijn boeken over verenigingen die generaties lang het hart van halve buurten
  vormden. Ze laten zien dat geschiedenis niet alleen in raadszalen wordt
  geschreven, maar net zo goed op het veld en in de werkplaats.

  Zwolle in beeld

  En soms wil je niet lezen, maar kijken.

  Fotoboeken doen iets wat tekst niet kan. Ze laten de stad zien zoals ze was, en je
  betrapt jezelf erop dat je de verschillen zoekt met nu. Een titel als "Zwolle
  jaren later" legt heden en verleden naast elkaar. Je bladert, en je herkent.

  Dit zijn vaak de boeken die mensen cadeau geven. Aan een ouder, aan iemand die
  verhuisd is, aan zichzelf.

  Zelf struinen

  Wat al deze boeken gemeen hebben: er is er meestal maar één van.

  Antiquarische boeken over Zwolle verschijnen zelden in grote oplagen. Veel titels
  die ik hierboven noem heb ik gevonden, verkocht, en soms jaren later opnieuw zien
  langskomen. Dat is de aard van het werk. Op is op, en de volgende vondst dient
  zich aan op een moment dat je het niet verwacht.

  Praat je graag mee over boeken en over onze stad? Dan ben je welkom in mijn
  Facebookgroep 
  Boeken over Zwolle waar ik nieuwe vondsten en verhalen deel.  Die lijst verandert     voortdurend, dus het loont om af en toe terug te kijken.

  Goed om te weten: zoek je iets specifieks dat er niet bij staat, een titel uit je
  jeugd of een boek dat je nergens meer kunt vinden, laat het me weten. Ik houd het
  in mijn achterhoofd. Vaker dan je zou denken komt het op een dag binnen. En dan
  ligt het voor je klaar.